1 9 7 3 1 9 7 4 1 9 7 5 1 9 7 6 1 9 7 7 1 9 7 8 1 9 7 9 1 9 8 0 1 9 8 1 1 9 8 2 1 9 8 3 1 9 8 4 1 9 8 5 1 9 8 6 1 9 8 7 1 9 8 8 1 9 8 9 1 9 9 0 1 9 9 1 1 9 9 2 1 9 9 3 1 9 9 4 1 9 9 5 1 9 9 6 1 9 9 7 1 9 9 8 1 9 9 9 2 0 0 0 2 0 0 1 2 0 0 2 2 0 0 3 2 0 0 4 2 0 0 5 2 0 0 6 2 0 0 7 2 0 0 8 2 0 0 9 2 0 1 0 2 0 1 1 2 0 1 2 2 0 1 3 2 0 1 4 2 0 1 5

Tέσσερις διαφανείς κοίλινδροι με διπλά τοιχώματα που περιέχουν νερό, ένα φύλλο ζωγραφισμένης ανοξείδωτης λαμαρίνας, μια οθόνη βίντεο και μια φαρδιά λωρίδα άμμου, όλα αυτά μέσα σε ένα διακριτικό φωτισμό και ένα ηχητικό φόντο, συνθέτουν την εγκατάσταση της Mαριάννας Στραπατσάκη «Τα φαντάσματα της Mεσογείου ή Οι αντικατοπτρισμοί του Παρελθόντος». Tο έργο αναπτύσσεται οπτικά γύρω από τη συνάντηση των παραδοσιακών υλικών και της σύγχρονης τέχνης, της ακίνητης εικόνας και αυτής του βίντεο.
Όμως η καλλιτέχνης δεν προσπαθεί να συγκρίνει ή να αφομοιώσει το ένα μέσα στο άλλο. Aνοίγεται περισσότερο προς τη διερεύνηση των νέων μέσων της τέχνης. Tη στιγμή που το βάρος δίνεται στην προσέγγιση της τέχνης και της τεχνολογίας, η Στραπατσάκη φαίνεται να ερευνά εδώ τα παραδοσιακά θεωρητικά σημάδια αναγνώρισης, τα οποία μερικοί δεν σταματούν να εφαρμόζουν στην εικόνα και προσπαθεί να προτείνει άλλους όρους για να μπορέσει να εξετάσει όλες τις πτυχές του ερωτήματος. Πραγματικά, αυτή η προσέγγιση επικαλείται άλλα μοντέλα από αυτά που συνήθως χρησιμοποιεί αφομοιώνοντας τις αλλαγές που παρενέβησαν, επηρέασαν και υιοθετήθηκαν το χώρο της τέχνης, για παράδειγμα τη θέση του βίντεο ως σύγχρονη τέχνη (το βίντεο είναι ακόμα, για μερικούς, συνδυασμένο με τις τεχνικές της μηχανικής αναπαραγωγής, όπως η φωτογραφία ή ο κινηματογράφος). Όμως η Στραπατσάκη δεν μένει στη φύση του έργου βίντεο, προχωράει πιο πέρα, χρησιμοποιώντας το βίντεο σαν ένα οποιοδήποτε άλλο μέσο που μπορεί να προκαλέσει μια νέα καλλιτεχνική αντίληψη.
Aλλά ας ξανάρθουμε στο έργο. Στα «Φαντάσματα της Mεσογείου ή Οι αντικατοπτρισμοί του Παρελθόντος», η καλλιτέχνις συνδυάζει τα πιο ανόμοια υλικά –άμμο, νερό, πλεξιγκλάς, μεταλλικά φύλλα, οθόνες βίντεο, ήχο– το βίντεο άρρητα συνδεδεμένο με τα άλλα στοιχεία του έργου, κάνει να παρεμβάλλεται μια γρήγορη εναλλαγή εικόνων ναών, αετωμάτων, κιονοκράνων, κιόνων κ.λπ.…
H εμφάνιση και η εξαφάνιση αυτών των εικόνων έχει ως αποτέλεσμα τα στοιχεία αυτά να χάνουν τη χρονική τους συνέχεια – σύμβολο του μεσογειακού τους πολιτισμού. Kαι συγχρόνως ο εναλλασσόμενος χρωματισμός κάνει να χάνουν τα μορφωτικά σύμβολα κάθε πραγματικότητα της ύλης τους. Έτσι αυτά τα στοιχεία περνάνε από την πραγματικότητα στη φαντασία.
Δείχνοντας, λοιπόν, αυτά τα μνημεία σε εικόνα βίντεο που δεν προσπαθεί ούτε να τα αναπαραστήσει ούτε να συλλάβει την πραγματικότητά τους, είναι σαν να στερεί την πραγματικότητα από το αντικείμενό της για να δημιουργήσει κατόπιν ένα άλλο. H ενθύμηση που φαίνεται να ζωογονεί την ιστορία του μεσογειακού πολιτισμού δεν είναι παρά μία καινούργια εικόνα που δεν παρουσιάζει καμία πραγματικότητα αλλά δίνει αντίθετα μεγαλύτερη αξία στην αυθαιρεσία της αίσθησης του πολιτισμού και ενισχύει τη συμβολική λειτουργία του ίδιου του στοιχείου, δηλαδή του βίντεο.
Η πραγματικότητα που νομίζουμε ότι επιτέλους συλλάβαμε δεν είναι μια εικόνα εγγεγραμμένη στο χρόνο, το βίντεο υποβάλλει το στοιχείο του χρόνου, καίριο στοιχείο καταστροφής που διαλύει την παράσταση προς όφελος νέων εικόνων και νέων εννοιών.
Οι εικόνες των «Φαντασμάτων της Mεσογείου ή των Αντικατοπτρισμών του Παρελθόντος» βρίσκονται ενισχυμένες μόνο στο καθεστώς τους σαν εικόνα που, σπάζοντας την ψευδαίσθηση, χωρίς να είναι ούτε μνεία, ούτε μνεία της μνείας του παρελθόντος, γίνονται τα μέσα ενεργοποίησης των νέων εικόνων που συνδέουν την τέχνη και την τεχνολογία. H χρήση του βίντεο από τη Mαριάννα Στραπατσάκη επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά στην ιστορία της σύγχρονης τέχνης ότι η εικόνα βίντεο δεν στρέφεται προς την πραγματικότητα αλλά αντιθέτως ότι από αυτή μπορεί να αναδυθεί ή να γεννηθεί μια νέα στάση απέναντι στην πραγματικότητα.